Opvoeren voor beginners (Ciao, Citta, Bravo, etc)

Je wilt jouw Vespa opvoeren.

Wat je allemaal kunt doen:


Poeli

 

Je kunt een kleinere poeli monteren. De ciao heeft standaard een 94 of 85poeli (snor), je kunt die verwisselen voor bijvoorbeeld een 80 (als je lange afstanden rijdt een 70). Een poeli is net een (achter)tandwiel, dus met een kleinere poeli ga je sneller maar trek je langzamer op. Een poeli meet je in zn geheel op, dus de hele schijfdiameter(85 poeli = 8,5cm).
Met een te kleine poeli komt de motor niet op toeren, maar met een poeli 80 op een ciao zit je altijd goed. Op een citta is dit weer anders, door de kleine wielen is je overbrenging iets lichter, dus heb je op dezelfde motor een kleinere poeli nodig dan op een ciao voor dezelfde prestaties. In het achterwiel van een Citta zit dezelfde vertanding (1:7,5) als in een bromciao.
Een snor ciao of si heeft wel een lichtere vertanding in het achterwiel. Als je zo’n brommer wilt opvoeren kun je in plaats van een kleinere poeli ook een ‘brom’vertanding monteren.

Hier zie je de naaf of ‘klok’ in het wiel:

1. V-Snaar
2. Poeli (70 in dit geval)
3. Loop/fietsstandknop (als je deze indrukt draait de poelie niet mee met je wiel)
4. Hevel om fietsstand uit te zetten
5. Oliebout, hier kun je de olie bijvullen.
Onderaan nr. 5 zie je een deel van de remhevel die je achterrem bedient.
Aan de andere kant van het wiel zit het wiellager.

Bij een kleinere poeli hoort een kortere snaar, bij een grotere poeli een langere. Bij een kleine verandering (bijvoorbeeld van poeli 80 naar 70) heb je soms geen andere snaar nodig omdat je blok naar voren en achteren te verstellen is.

————————————————————————————————————————————

Uitlaten <klik

Stel je hebt een standaard motor, en met een kleinere poeli schiet het nog niet echt op:

Je kunt een citypower nemen, een snelle standaard uitziende uitlaat die gemiddeld 20-25 euro kost. Hiermee win je wat snelheid, ongeveer 5 tot 10km/u.
Een leovince ‘krul’ is ook goed voor een 50cc blok. Deze zorgt voor meer trekkracht en een hogere top.
Er zijn veel meer goede uitlaten, maar mijn mening is dat je eerst naar je cilinder en carter moet kijken voor je een dure uitlaat koopt die het veel beter doet op snelle cilinders/blokken. Dit geldt niet voor een citypower die niet duur in de aanschaf is en ook op snelle cilinders aardig kan lopen.
Vergeet niet een grotere sproeier te monteren als je een snellere uitlaat neemt.

Je kunt zien dat een citypower een dikkere buis heeft dan het originele uitlaatje onderaan. Ook de demper is anders en van binnen is de doorgang groter. Citypower is een verzamelnaam geworden voor alle snelle imitatie uitlaten die op het origineel lijken, ze zijn door veel merken op de markt gebracht (de naam zelf komt van proma als ik het goed heb). Op de foto is de middelste een uitlaat van gianelli, de bovenste is de Sito+. De prestaties verschillen onderling niet veel van elkaar.
Een expansie uitlaat zoals bijvoorbeeld de proma circuit ( zo’n beetje de beste allround expansie uitlaat) haalt het beste uit je snelle cilinder en blok qua snelheid en doortrekkracht.

Proma circuits. Deze worden nu door Technigas verkocht. Niet te verwarren met de tecno krul die hier op lijkt maar mindere prestaties lever. De proma staat bekend om zijn heftige ‘boost’ ( rond de 25-30km/u met poeli).

————————————————————————————————————————————

Cilinders<klik


41mm Polini w-poort, een topcilinder, net als zn grote broer de 43mm

Een cilinder is natuurlijk van groot belang als je echt veel harder wil gaan, maar met alleen een snelle cilinder ben je er nog niet.
Met bijvoorbeeld een 43mm(62,445cc, meestal 65 of 70cc genoemd) cilinder op een standaard onbewerkt bromcarter is ongeveer maximaal 65 te halen.
Op standaard blokken passen cilinders tot en met 43mm(boring, oftewel diameter van de cilinder). Er zijn ook nieuwere blokken met begrenzing, daar kunnen zonder aanpassingen geen andere cilinders dan de standaard 50cc in.
Als je een zogenaamde ’80cc'(46mm polini=72cc) onder je kont wilt zul je je carter uit moeten frezen of een speedcarter moeten nemen.
Met een snelle, maar ook met een standaard cilinder is het nodig om je inlaat uit te vijlen als je er snel mee wilt:

>>Klik hier voor de how-to Uitvijlen van de inlaat<<

De krukas kan ook aangepast worden om er nog meer uit te halen, met een 50cc kan je het best 1 van de 2 kiezen omdat het anders teveel van het goede wordt. Dit merk je doordat je brommer bijna geen trekkracht meer heeft en pas goed versnelt als hij op gang is.
Wat je met uitvijlen en krukas bewerken doet is ten eerste de inlaat groter maken zodat een eventuele 13mm carburateur goed werkt en het verlengen van de inlaatperiode zodat er meer mengsel richting cilinder kan gaan zodat je meer kracht en meer toeren krijgt, en dus meer vermogen.

————————————————————————————————————————————

Carburateur

Meer mengsel dus, daarvoor hebben we een grotere carburateur nodig: op een standaard blok een 12 of een 13mm. Voor snelle setups moet je je luchtfilter aanpassen(extra gaten boren/vergroten en eventueel een ijzeren gaasje/filter minder gebruiken) of een ‘snel’ luchtfilter kopen, die laten dus meer lucht door. Op 50cc zou ik dit achterwege laten, maar anderen raden dit wel aan.

Voor de juiste afstelling hebben we de sproeier, die zie je als je de vlotterbak onder de carburateur vandaan schroeft(goudkleurig schroefje). Lees  HIER de juiste sproeiermaat voor je setup, en lees HIER hoe je de sproeier verwisselt.


Sproeier(62), dell’orto ‘klein’

Aan je bougie kun je(na een aantal kilometers!) zien of je afstelling goed is. Het beste is om een tijdje te rijden, als je niet meer hoeft in te rijden even VOLGAS, dan stoppen, meteen je bougie er uit draaien en naar het op de foto witte gedeelte kijken:

Dit keramiek moet koffie-met-melk-bruin zijn, zwart betekent een te grote sproeier(en/of te weinig lucht), grijs-wit duidt op een te kleine sproeier(en/of te veel lucht).


Zo zou je bougie er met de goede afstelling uit moeten gaan zien

Na een paar km’s heeft er nog niet genoeg verbranding plaatsgevonden om je bougie te kunnen aflezen, dus rij een km of 10-20(uiteraard alleen met een sproeier die niet te ver afwijkt, en liever iets te groot dan te klein).
Is het nog nodig te zeggen dat een goede afstelling belangrijk is voor het vermogen en de duurzaamheid van je motor?
Het monteren van een grotere carburateur(12 of 13mm) op je blokje heeft niet veel zin zonder het boren/frezen van de inlaat, omdat het inlaatgat van het carter kleiner is dan de doorgang van de carburateur, en het mengsel zo niet de nodige ruimte heeft om richting cilinder te bewegen (met z’n allen tegelijk door de deur gaat ook niet).

————————————————————————————————————————————

Speedcarters<klik


Polini evo engine, met 2 kleps membraan en 19mm carburateur

Deze carters hebben een grotere inlaat en spoelpoorten die passen bij de bijbehorende cilinders. Ook passen er cilinders t/m 47mm in (in standaard blokjes t/m 43mm).

Een zelf bewerkt carter kan vrijwel even goed presteren als een Polini Speedengine(niet te verwarren met de evo engine hierboven).

Je hebt ze ook met membraaninlaat (waar scooters o.a ook mee uitgerust zijn), die kunnen uitgerust worden met grotere carburateurs dan het standaard vespa carter(De 13-13 is de grootste maat voor een standaard blok

————————————————————————————————————————————

Krukas

Bij een standaard vespablok neemt de krukas het mengsel mee, dit is geregeld door een ‘hap’ uit de krukaswangen waar het mengsel in stroomt als deze langs de inlaat komt. Door deze hap groter te maken kan hij langer mengsel doorlaten wat de prestaties bevordert, maar ga niet klakkeloos de wang wegfrezen.

Hier zijn 2 links over het frezen van de krukas:

1. Volgens het polini boekje,

2. Volgens ArvidW(op maat berekenen van inlaat en krukas).

Mocht je een racekrukas(=met grotere hap, andere drijfstang en vaak gepolijst) willen kopen omdat je denkt dat een standaard krukas, gefreesd of niet, kan breken op je snelle setup; een standaard piaggio kruk is stevig genoeg voor de meeste cilinders, dus als je hem zelf bewerkt scheelt dat een hoop centen.

————————————————————————————————————————————

Ontsteking

Zet je contactpunten op 0,45 of 0,5mm met een voelermaat.
Een voordeel van contactpuntontsteking is het lichtere vliegwiel(verschilt, maar de meesten zijn veel lichter dan het 1,3 kilo zware elektronische vliegwiel), wat een betere gasreactie geeft, en ook in snelheid wat kan schelen.

Als je elektronische ontsteking hebt, kijk dan eens hier voor het vervroegen van je ontsteking.

————————————————————————————————————————————

Vario


Malossi multivar snelle voorvario

De variomatic is een leuke optie voor je vespa, het zorgt voor een maximaal vermogen bij elk toerental, waar je met poelie slechts in een bepaald toerengebied de ideale overbrenging hebt.

Het optrekken wordt veel beter met een vario, omdat er snorvertanding in zit, en je wegrijdt met een poulieverhouding die licht is, en zwaarder wordt naarmate je accelereert.

Als je met een snelle setup rijdt moet je wel een snelle voorvario hebben, dit scheelt in alles: gasreactie/trekkracht/topsnelheid.

Met de snorvertanding is niet meer dan 75km/u te halen, gelukkig zijn er ook racevertandingen verkrijgbaar waarmee je in combinatie met een snelle voorvario de ideale overbrenging hebt voor een snelle setup.

————————————————————————————————————————————

Veelgestelde vragen:

Moet ik mijn inlaat uitvijlen als ik een snelle cilinder monteer?

Nee, maar je kan er wel meer snelheid uithalen als je het wel doet. Ook zonder vijlen merk je het effect van de cilinder. Maar je merkt ook dat hij inhoudt door de kleine inlaat/carb.

Ik heb een standaard blok en ik wil 10km harder, wat moet ik doen?

Waarschijnlijk ben je er met een snellere uitlaat en een kleinere poelie al, als je een snorfiets hebt moet je aan de 70 of 65 poelie omdat je snorvertanding hebt, of je monteert een bromvertanding. Als dit niet genoeg is moet je aan vijlen van de inlaat of een snelle cilinder gaan denken.

Moet ik een grotere sproeier monteren als ik een snelle uitlaat monteer?

Ja, je kan er vanuit gaan dat elke verandering waardoor het motortje sneller gaat er een grotere sproeier nodig is omdat hij daarvoor meer brandstof nodig heeft. Een citypower heeft vaak geen of een iets grotere sproeier nodig( dus bvb. van 42 naar 46), als je een expansieuitlaat a la leo krul of proma circuit monteert zit je vaak wel wat groter, dus in hetzelfde voorbeeld van 42 naar ongeveer 48/50) omdat hij meer toeren gaat maken en bovenin meer kracht krijgt.

De carburateur, cilinder, krukas/inlaat en nog meer factoren bepalen ook wat voor sproeier je nodig hebt.

Hier nog wat links voor de nieuwsgierige vespabeuner:

Vespa-ciao.nl> Meer how-to’s

Kijk naar de sponsor (JMPBonderdelen.nl) van Vespa-ciao.nl voor een goeie webshop.

How-to Opvoeren voor beginners door Edjuh